Lezing over Henri Nouwen op 10 november

Henri Nouwen (1932–1996) was een Nederlandse rooms-katholieke priester, theoloog, psycholoog en spiritueel schrijver. Hij werd geboren in Nijkerk en op 25-jarige leeftijd priester gewijd voor het aartsbisdom Utrecht. Zijn leven speelde zich af tegen de achtergrond van grote veranderingen binnen de katholieke Kerk. Vooral de vernieuwingen in Nederland na de Tweede Wereldoorlog en de groeiende aandacht voor psychologie en persoonlijke geloofsbeleving hebben zijn denken sterk beïnvloed.

Van theologie naar psychologie

Hoewel Nouwen de mogelijkheid kreeg om in Rome theologie te studeren, koos hij ervoor psychologie te gaan studeren in Nijmegen. Dat was in 1957 voor een katholiek priester een opmerkelijke keuze. Zijn bisschop, kardinaal Alfrink, gaf hem hiervoor toestemming. Nouwen wilde psychologie en geloof met elkaar verbinden en beter begrijpen wat er in het innerlijk van mensen gebeurt.

Na zijn studie vertrok hij naar de Verenigde Staten. Daar ontdekte hij dat zijn eigen vragen over intimiteit, onzekerheid, identiteit en geloof ook bij anderen leefden. Vanuit zijn colleges ontstond zijn eerste boek, Intimacy: Essays in Pastoral Psychology. Zijn kracht lag steeds meer in het verbinden van psychologie, spiritualiteit en persoonlijke ervaring.

Een persoonlijke spiritualiteit

Nouwen ontwikkelde een manier van spreken over God die sterk vanuit het persoonlijke leven vertrok. Voor hem betekende een gezond geloofsleven vooral dat iemand Jezus persoonlijk leert kennen en tegelijkertijd zichzelf beter leert kennen.

Zijn terugkeer naar Nederland verliep moeilijk. Hij voelde zich niet thuis in het sterk veranderde kerkelijke klimaat en ervoer gevoelens van afwijzing en vervreemding. Juist in deze moeilijke periode begon hij de spirituele boeken te schrijven die later zijn belangrijkste bijdrage aan Kerk en samenleving zouden vormen.

Yale en Harvard

In Amerika vond Nouwens spiritualiteit veel meer weerklank. Hij werd docent aan Yale Divinity School en groeide uit tot een geliefde professor, studentenpastor en schrijver. Zijn eucharistievieringen brachten studenten van verschillende religieuze achtergronden samen. Toch maakte zijn succes hem niet gelukkig. Ondanks zijn populariteit bleef hij innerlijk rusteloos en onzeker.

Later werkte hij aan Harvard en raakte hij betrokken bij vragen rond armoede, onrecht, vrede en sociale rechtvaardigheid. Hij verbleef onder andere in Latijns-Amerika en zette zich later ook in voor mensen die getroffen werden door aids.

L’Arche: een beslissende ommekeer

Een belangrijke verandering kwam toen Nouwen zijn succesvolle academische carrière achter zich liet en pastor werd in een L’Arche-gemeenschap in Canada, waar mensen met en zonder verstandelijke beperking samenleven.

Daar ontdekte hij opnieuw wat werkelijk belangrijk is. Hij leerde onderscheid maken tussen talenten en gaven. Met talenten kun je volgens hem carrière maken, maar gaven zijn datgene wat je werkelijk aan een ander kunt schenken: vriendschap, vrede, vreugde, hoop, vertrouwen, vergeving en zachtmoedigheid.

De kern: weten dat je geliefd bent

Een van de belangrijkste thema’s van Nouwens spiritualiteit is de overtuiging dat ieder mens Gods geliefde kind is. Tegelijkertijd worstelde Nouwen daar zelf voortdurend mee. Zelfs als kind vroeg hij zijn ouders herhaaldelijk of zij wel van hem hielden. Ook later bleef hij gevoelig voor afwijzing, eenzaamheid en onzekerheid.

Juist daarin ligt zijn grote kracht als spiritueel schrijver. Nouwen schreef niet vanaf een veilige afstand over menselijke kwetsbaarheid, maar vanuit zijn eigen gebrokenheid. Hij kende gevoelens van eenzaamheid, zelfafwijzing en het verlangen om door anderen bemind te worden. Doordat hij deze gevoelens zo eerlijk onder woorden bracht, konden veel mensen zichzelf in zijn boeken herkennen en er troost in vinden.

Eindelijk thuis

Een van zijn bekendste boeken is Eindelijk thuis, waarin hij mediteert over Rembrandts schilderij van de verloren zoon. Nouwen herkent zichzelf achtereenvolgens in de jongste zoon die weggaat, in de oudste zoon die thuisblijft en uiteindelijk in de vader die beide zonen liefdevol ontvangt. Het boek gaat daarmee ten diepste over de weg naar het besef dat een mens door God wordt bemind.

Lezing op dinsdagavond 10 november 2026
Aanvang: 19.30 uur Parochiecentrum Burg. De Kuijperlaan 1.
Aanmelding is niet nodig – toegang kosteloos.

De spreker is Pastoor-Deken Felie Spooren uit Oirschot die in de afgelopen jaren verschillende malen boekbesprekingen en lezingen heeft gehouden rond de spiritualiteit van Henri Nouwen.